KANATLILARDA
BESLEME

Yumurta üretiminde yumurtacı tavukların maksimum performans ve işletmenin maksimum kazanç elde etmesi için 0. günden yumurta döneminin sonuna kadar ideal koşullarda performansa ve yaşa uygun yemler ile beslenmesi gerekmektedir.

0.günden itibaren yumurta civciv yemi ile başlayan süreç 8. haftadan itibaren piliç yemiyle devam etmelidir. Yüksek seviyede yumurta üretimlerinin sürdürülebilirliği açısından iyi kalitede ve yeterli oranda vücut rezervlerini bulunduran, sağlıklı piliçler yetiştirilmesi önemlidir   ve yumurta başlangıç sonrası pik dönemi performansını en ideal randımanda ve en uzun sürede devam ettirebilmek için yumurta pik yemine geçiş yapılmalı hayvanların ihtiyacı olan yem gramajı takibinin yapılması koşulları ile besleme yapılmalıdır.

Yumurta randımanının ve performansın düşeceği hayvanların yağlanmaya başlayabileceği dönemlerin takibinin iyi yapılması sonucunda ise pik sonrası daha düşük enerjilerde yumurta yemleri ile devam edip sürü performansını ve hayvan sağlığını göz önünde bulundurarak yumurta dönemi sonuna gelinmesi, verilerin takibinin yapılması ve işletme karlılığının göz önünde bulundurulması yumurta son döneminin belirlenmesine ve sürü sonlandırma dönemine yardımcı olacaktır.

 

Kümes Yönetimi

Yumurta üretim işletmelerinde sağlıklı ve kaliteli bir üretim için civciv döneminden başlayarak sıkı bir üretim programı içerin prosedürler takip edilmelidir. Öncelik olarak kaliteli ırk seçimi işin temelini oluşturmalıdır. Civciv ağırlık takipleri her hafta düzenli olarak yapılmalı ve sürü performansı sürekli takip altında tutulmalıdır. Hedef ağırlıkların altında veya üstünde kalan gruplar takip edilmeli ve uygun diyet programına göre istenen ağırlık hedeflerine ulaştırılmaya çalışılmalı. Bununla birlikte uygun ısı, hava, su ve ışık hayvanların ihtiyaçları doğrultusunda takibi yapılarak sağlanmalıdır.

 

Yarka dönemi sonuna doğru ise hayvanların gelişimi takip edilip yumurtaya erken girişten kaçınılmalı ırk özellikleri dikkate alınarak ve sürü ağırlıkları dikkate alınarak yumurtaya giriş ayarlanmalıdır. 

 

Yumurta başlangıcıyla birlikte ırk özelliklerine göre belirlenen ışık süreleri, hedef canlı ağırlıkları, hedef yumurta ağırlıkları ve hedef yumurta randımanları sürekli takip edilip kontrol altında tutulmalı aynı zamanda üretim koşulları yumurtlayan hayvanları strese maruz bırakmayacak şekilde hayvan ihtiyaçları doğrultusunda ayarlanmalıdır. Tüm üretim süreçleri boyunca profesyonel bir ekip kontrolünde olan üretim aşamaları aynı zamanda veteriner hekim kontrolünde olmalı ve aşı programları sürekli takip edilmelidir.

 

 

 

 

2 - GEZEN TAVUK BESLEME

Gezen tavuk işletmelerinde başarı iyi bir genetikteki tavuk ve iyi bir besleme programıyla mümkündür. Ticari olarak karlılığın yüksek olduğu işletme tipinde en büyük problem olarak çevresel faktörlerin serbest gezen hayvanların hastalıklara karşı direncinin kırılmasına sebep olabilir. Aşı programının ve sürü hastalık takibinin veteriner hekim tarafından sürekli kontrol edilmesi önemlidir.

 

Gezen tavuk işletmelerinde civciv döneminden itibaren yetiştiricilik yapılmayıp sadece işletmeye yarka alımı yapılıyorsa alınan hayvanların yaş ve ağırlık hedefleri ırk özellikleri bakımından kontrol edilmelidir. Aşırı yağlanmış ya da zayıf kalmış yarkalar yumurtaya girişte veya yumurtlama döneminin sonlarında üretim kalitemizi ve yumurta kalitemizi oldukça düşürecektir.

 

Gezen tavuk işletmelerinde sıkı bir besleme programı izlenmelidir. Hayvanlar topraktan ağır metaller alabilirler aynı zamanda yeşil bitki tüketimi fazla yapabilirler. Toprakta ekili alan var ise kontrol altında olmalı yok ise toprakta hayvanlar için zararlı yabancı maddelerin olmadığından emin olmamız gerekir. Aynı zamanda fabrika yemi dışında ek olarak girdi veriliyorsa eğer hammaddelerin (yonca, buğday meyve kabukları vb) kontrolünün takibi sürekli olarak yapılmalı ve küflenmemiş olmasına dikkat edilmelidir. Kesif yem tüketimi yapan gezen tavuklarda ise aşırı yem gramajı tüketimi olmamasına dikkat edilmelidir. Gezerken topraktan alınan besin maddeleriyle yemin fazla miktarda verilmesine bağlı olarak hayvanlarda sindirim problemleri şekillenebilir ve yağlanmalar meydana gelebilir. Yağlanan sürülerde ise yumurta randımanı ve yumurta kalitesi oldukça düşecektir.

 

İyi bir performans ve kazanç için hayvanlara verilen yem miktarı kontrol altında olmalı ve yumurta randımanıyla hayvanların ağırlıkları sürekli takip edilip hayvanların hareket halinde olduğu da göz önünde bulundurularak yem gramajları belirlenmelidir. Fabrika yemi dışında verilecek hammaddeler var ise bunların takibi sürü performansı göz önünde bulundurularak verilmelidir.

 

 

 

3 - BROİLER HAYVANLARIN BESLEMESİ

Günümüzde piliç eti ucuz olması, yağ oranının düşük ve protein oranının yüksek olması aynı zamanda kolay sindirilebilir özelliğinden dolayı hem tüketim hem de üretim açısından önemli bir tercih sebebidir.

Üretim sürecinin 42-45 gün gibi kısa bir süreç oluşu broiler beslemede yem faktörünü ön plana çıkarmaktadır. Günümüzde birçok etlik piliç ırkı geliştirilmiştir ve performans olarak 40-45 günde 2500-3000 gr aralığında piliç ağırlıklarına ulaşılabilmektedir. Uygun bakım ve uygun yemler ile  besleme koşullarında bu performansları elde etmek hiç de zor değildir.

 

Civcivlerde iyi bir başlangıç önemlidir. Yumurtadan çıkan civcivlerin iştahının oluşturulup geliştirilmesi için uygun çevre koşulları ve uygun besin içerikleri sağlanmalıdır. Bu yüzden besin ihtiyacı yüksek olan civcivlerin ihtiyaçları için 0-12. gün aralığında yüksek protein bileşimine sahip  civciv başlangıç yemleri ile beslemek gerekmektedir.  İyi bir başlangıç dönemi geçirmeyen civcivlerde kilo kayıpları fazla olur ve hastalık faktörlerine karşı daha dirençsiz olurlar.

 

Civciv döneminden sonra artan enerji ve aminoasit ihtiyacından dolayı büyütme yemlerine geçiş önemlidir. Yem tüketiminde veya büyümede azalma olmaması için civcivlerin ihtiyacı olan ışık hava ve su ihtiyaçları doğrultusunda verilir aynı zamanda başlangıç yemi ile büyütme yemi arası geçiş doğru ve güvenilir bir şekilde sağlanmalıdır.

 

Son dönemde 25.günden sonra bitirme yemleri verilmelidir. Bitirme yemleri artan günlük gramaj değerleri doğrultusunda orantılı enerji-protein ve kemik gelişimini sağlayacak şekilde üretilir. Bununla birlikte kesim sonunda yüksek karlılık için üretilen bu yemlerin doğru zamanda doğru günlerde kullanılması hem hayvan sağlığı açısından önemlidir hem de iyi bir performans ve yemin ete dönüşümü açısında (FCR) maksimum performansı sağlayacaktır.

 

Kümes Yönetimi

 

Günümüzde broiler yetiştiriciliğinde her geçen gün beklenen performanslar giderek artmaktadır. Irkların gelişimi ve aynı zamanda broiler tüketimine sunulan yemlerin gelişimi ile gün geçtikçe canlı ağırlık alımları artmakta ve bununla birlikte 1 kg canlı ağırlık alımı için tüketilen yem miktarı (FCR) azalmaktadır.

 

İdeal bir üretimi sağlamak için civciv girişinden piliç çıkımına kadar geçen her sürede artan yem ve ırk kalitesinin yanında üretim koşullarına bir o kadar daha detaylı bakmak gerekir. Civciv karşılama döneminde kuluçkada yumurtalardan belirli bir nem ve ısı seviyesinde çıkan civcivlerin ihtiyacı olan ısı ve nem düzeylerini kümes içerisinde iyi ayarlamak, civcivlerin yeme ve suya yönelim teşviğini artırmak ilk 3 günde yapılması gereken en önemli şeylerin başında gelir. Bununla birlikte gün geçtikçe artan ağırlık takibini ırk hedefleri doğrultusunda karşılaştırmak, her hafta tartımlar yapmak ve gerekli olan hava, su, nem, ışık süresi ve ışık şiddetini kümes içerisinde doğru ayarlamalar ile hayvanlara aktarmaktır. Bu etkenlerin birinin bile eksik olduğu durumlarda metabolizması hızlı olan hayvanlar strese girecektir ve sağlık problemleriyle birlikte gramaj kayıpları ortaya çıkacaktır.

 

Üretim aşamalarının takibi sorumlu kişiler tarafından sürekli takip edilmeli aşı programı ve sürü sağlık durumu veteriner hekim kontrolünde olmalıdır.