SÜTÇÜ IRKLARDA
BESLEME

İşletmelerin ve ülke hayvancılığının geleceği ve sürdürülebilirliği buzağıların sağlıklı bir şekilde gelişmesine bağlıdır. Sürü nüfusunu korumak ve geliştirmek, verim düzeyini üst seviyelerde tutmak ve en önemlisi karlı bir hayvancılık yapabilmek için, ırk özelliklerine uygun nitelikte hayvanların anaç hayvanlara dahil olması gerekmektedir. Bu hedefe ancak doğru besleme planı ile ulaşılabilir.

Buzağılar için en kritik besin doğumdan sonraki ilk 2 – 10. saatler arasında içirilecek olan, yüksek miktarda antikor içeren ağız sütüdür. Ağız sütü annenin çevredeki mikroplara karşı kazandığı tecrübeyi doğrudan buzağıya aktarır. Doğumdan sonraki 3. gün su ve buzağı başlangıç yemi serbest şekilde sunulmalıdır. Geviş getirenlerde en önemli sindirim organlarının başında gelen işkembenin gelişimi, buzağının su ve konsantre yem tüketimi ile doğrudan bağlantılıdır. Buzağılara 40 günlük yaşa kadar günlük, canlı ağırlıklarının 10’da 1’i kadar süt, günde 2-3 porsiyon şeklinde temiz ekipmanlarla içim sıcaklığı 38⁰C’de servis edilmelidir. 6. haftada kaliteli kuru ot, konsantre yemden bağımsız şekilde sunulabilir.

Buzağılar günlük 1 kg başlangıç yemi tüketmeye başladıklarında sütten kesilebilirler. Sütten kesim, servis edilen sütün kademeli olarak azaltılması ile gerçekleşmelidir. Buzağının sütten kesimi gerçekleştikten sonra, buzağı konsantre yem tüketmeye iyice alışana kadar 1 hafta süreyle bireysel kulübelerde kalması, yaşayacağı stresi azaltacaktır. Dolayısıyla toplu padoklara geçişte karşılaşılabilecek hastalıkların oranı azalacaktır. Bu dönemde servis edilen başlangıç yemine yavaş yavaş buzağı büyütme yemi karıştırılması toplu padoklara geçiş için hazırlık olacaktır.

Benzer yaş ve canlı ağırlıktaki buzağılar aynı padoklarda 6 aylık yaşa kadar buzağı büyütme yemi ile beslenebilirler. Bu süre içerinde kaliteli kaba yem servisi devam etmelidir.

Unutmayalım ki süt ve besi performansı olumlu veya olumsuz şekilde buzağıların erken dönemlerdeki beslenmelerinden doğrudan etkilenmektedir.

 

2 - DÜVE BESLEME

Büyükbaş hayvanların gelişiminin %50’si ilk 6 aylık dönemde, %25’i bir yaşına kadar kalan %25’i ise üç yaşına kadar şekillenmektedir. Dişi hayvanların damızlık kabiliyetini geliştirmek ve ihtiyaçlarını dengeli şekilde karşılamak için uygulanacak beslenme programına dikkat edilmelidir.

Düvelerin tohumlama yaşına gelene kadarki süreçte boylanmaları, gebelik performansları ve meme dokusu gelişimi için, yağlılık seviyeleri takip edilmelidir. Düvenin gebelikten doğuma kadar olan süre içerisindeki gelişim ve yavrunun besin gereksinimleri doğru şekilde karşılanmalıdır.

Bu dönemde düvelerin günlük ortalama 750 – 850 gr canlı ağırlık kazanmaları, doğumdan sonraki süt verim performansları için ideal olarak belirlenmiştir. Bu seviyenin altında gelişim ilk tohumlama yaşını geciktirerek üreme performansını olumsuz etkileyeceği gibi üzerinde gerçekleşen gelişim de meme dokuda yağlanma ile süt verim performansını olumsuz etkileyecektir. Bunun yanı sıra fazla yağlanan hayvanlarda güç doğum ve buna bağlı olarak sonrasındaki süt ve üreme verimi performans düşüklükleri şekillenmektedir.

6 aylık yaştan buzağılamaya kadarki süreçte kaliteli kaba yem, mısır silajı, yonca, yulaf otu, ot silajları ve kaliteli düve yemi, hayvanın canlı ağırlığı, ırkı ve gebelik durumuna göre servis edilmelidir.

Sağlıklı ve dengeli beslenen düvelere yapılan yatırım süt ve üreme verimi performansı ile ölçülebilir olarak geri dönecektir.

 

3 - KURU DÖNEM BESLEMESİ

Kuru dönem, sağılır hayvanlar için meme dokusu ve hayati organların yüksek verim performansına bağlı yıpranmalarının onarılması için gerekli olan süreyi sağlamaktadır. Bu dönemde ayrıca başarılı ve sorunsuz bir doğuma, yüksek kaliteli ağız sütü üretimine, yeni sağım döneminde yüksek süt verimine hazırlık yapılmaktadır.

Kuru dönem, normal şartlarda buzağılamaya 60 gün kala başlamaktadır. İlk 40 günü meme ve iç organların dinlenmesi ve yenilenmesiyle, son 20 gün ise doğum ve sonrasındaki yüksek verimli döneme hazırlık yapılmasıyla geçirilmelidir.

Kuru dönem beslemesi doğru yapılmadığı takdirde; güç doğum ve sonrasında üreme performansı ile buzağı yaşam kabiliyetinde düşüş, süt humması, ketozis, mide dönmesi, sonun atılamaması gibi metabolik hastalıklar ve bunlara bağlı verim kayıpları şekillenmektedir.

Kuru dönemdeki hayvanlar mümkünse dönemin ilk 40 günü ve son 20 gününde farklı besleme gruplarına alınmalıdır. Bu dönemde metabolik hastalıklardan korunmak için negatif iyonlu beslemeye yardımcı olan kuru dönem yemi servis edilmelidir.

Gebelik ile sonuçlanan tohumlamadan doğuma kadarki süreçte anne karnındaki buzağının en hızlı geliştiği dönem gebeliğin son 1/3’lük kısmıdır. Bu dönemde ancak hayvanın gereksinimlerine yönelik doğru besleme ile sağlıklı bir buzağı ve yüksek verimli inekler elde edilebilir.